Ardennen

Hoe de streek voelt

De Ardennen zijn een bosrijk middelgebergte in het zuidoosten van België. Rivieren als de Ourthe, de Amblève, de Lesse en de Semois hebben zich in het leisteenplateau gesneden, en in die dalen liggen de stadjes, vaak met een kasteel of een ruïne erboven. Je rijdt over een hoogvlakte met bos, daalt in bochten af naar het water, en staat ineens in een stadje aan de rivier.

Het is buitenland zonder lange reis. Vanaf Utrecht rijd je er in ongeveer drie en een half uur naartoe, 250 kilometer, en dan hoor je om je heen Frans, of in het uiterste oosten Duits. Je kunt op vrijdag na het werk vertrekken en zaterdag al in een kano zitten.

De geschiedenis ligt dicht onder de oppervlakte. In de winter van 1944 op 1945 was dit het toneel van de Slag om de Ardennen. In La Roche-en-Ardenne en Houffalize staan nog tanks als monument, en het oorlogsmuseum in La Roche vertelt hoe de stad toen grotendeels werd platgebombardeerd.

Dal of plateau

In het dal zit je aan het water. Hier varen mensen met de kano op de Ourthe en de Lesse, wandelen ze langs de oevers en eten ze ’s avonds in het stadje. De hellingen zijn steil en bebost, zoals de Côte d’Auclin tegenover Bouillon, en in een smal dal zakt de zon vroeg achter de heuvels.

Op het plateau is het landschap opener en ruiger. In het oosten, voorbij de Ourthe, liggen de Hoge Ardennen en de Hoge Venen, een hoogvlakte met hoogveen waar je over houten vlonderpaden loopt. Het is daar merkbaar koeler dan in het lage deel van België, en in de winter valt er vaak sneeuw, genoeg voor skipistes en loipes.

Kies het dal als je water, stadjes en kastelen om je heen wilt. Kies het plateau voor lange wandelingen met uitzicht en voor de stilte van het hoogveen.

Kies je plaats

Durbuy ligt aan de Ourthe, op de plek waar de Ardennen, de Condroz en de Famenne samenkomen. De stadskern is een handvol straatjes met een kasteel, een kerk uit de zeventiende eeuw en een graanhal uit de zestiende eeuw. Langs de rivier ligt een park vol vormsnoei, en bij Wéris, in dezelfde gemeente, staan dolmens en menhirs. Durbuy past bij een stel dat een paar dagen wil rondkijken en wandelen.

La Roche-en-Ardenne ligt aan de Ourthe, met de ruïne van een middeleeuws kasteel boven de stad in de bocht van de rivier. Het is een plaats voor actieve vakanties: kanoën op de Ourthe, mountainbiken in de bossen en parapente. Voor gezinnen met oudere kinderen die willen bewegen.

Bouillon ligt in het zuiden, waar de Semois om de oude stad kronkelt. Erboven staat de middeleeuwse burcht van Godfried van Bouillon. In de buurt, bij Botassart, ligt de Tombeau du Géant, een beboste meander van de Semois in de vorm van een graf. Voor wie houdt van geschiedenis en van uitzichten over het dal.

Burg-Reuland ligt in het uiterste oosten, in een Duitstalige gemeente vlak bij het drielandenpunt van België, Duitsland en Luxemburg. Hier gaan de Ardennen over in de Eifel. In het dorp Reuland staat de ruïne van Burcht Reuland, en langs het dorp loopt de Vennbahn, een oude spoorlijn die nu fietspad is. Ook de lange-afstandswandelroute GR5 komt erdoor. Voor wie stilte zoekt en wil fietsen of wandelen.

Stavelot ligt in de Hoge Ardennen, in een dal van de Amblève en de Eau Rouge. In de oude abdij zit een museum met onder meer raceauto’s en motoren, en het circuit van Spa-Francorchamps ligt vlak bij de stad. Voor liefhebbers van autosport en van wandelen op de hoogvlakte.

Wat je er doet

Op het water: de Lesse is van Houyet tot de monding bij Anseremme heel geschikt voor de kano, en onderweg vaar je langs het kasteel van Walzin, hoog op een rots boven de rivier. Onder de grond: bij Han-sur-Lesse verdwijnt de Lesse in de Grotten van Han, een groot stelsel van grotten vol druipsteen dat je kunt bezoeken. Bij Hotton, aan de Ourthe, kun je ook de grond in: daar stroomt een rivier door de grotten, die verderop in de Ourthe uitkomt.

Dinant aan de Maas heeft een citadel hoog boven de stad, die je via een lange trap bereikt. Op de Hoge Venen loop je over de vlonderpaden door het hoogveen, met wijde vergezichten over de hoogvlakte. En wie wil wandelen langs prehistorie, gaat naar de dolmen van Wéris bij Durbuy.

Wanneer je gaat

De beste maanden zijn mei tot en met september. In juli en augustus is het druk langs de rivieren en in stadjes als La Roche en Bouillon, die in de zomer veel toeristen trekken. Mei en juni zijn groen en rustiger, en september heeft nog lange, zachte dagen.

In de herfst kleuren de beboste hellingen geel en rood, en heb je de wandelpaden meer voor jezelf. In de winter ligt er in de hoogste delen vaak sneeuw, en op de Hoge Venen kun je dan langlaufen.

Minder geschikt voor

Fietsers die het vlak gewend zijn. De Ardennen zijn een middelgebergte: wegen dalen af naar de rivieren en klimmen weer terug naar het plateau. De wielerklassieker Luik-Bastenaken-Luik gebruikt die hellingen, met een beklimming in La Roche-en-Ardenne. Met kleine kinderen op de fiets is dat zwaar werk. De uitzondering is de Vennbahn in het oosten: een oude spoorlijn, dus met flauwe hellingen.

Bijgewerkt op 13 oktober 2026